صفحه 7      شماره  3836      شنبه 20 آبان 1396


گرانبهاترين هديه خدا به دوستانش
هگمتانه، گروه جرعه نور: يک ساختمان اگر پايه‌هاى محکمى داشته باشد، مى ‌تواند سال‌هاى طولانى پا برجا بماند. چنين خانه ‌اى در گذر زمان ممکن است ظاهرش کثيف و سياه و در و ديوارش خراب شود، اما چون پايه ‌هايش محکم است، با کمى تعمير و رنگ و تزيينات مى ‌توان آن را تميز و مرتب کرد. اما اگر پايه و اساس محکمى نداشته باشد، هرچه هم رنگ بزنيم فايده ‌اى ندارد و با باد و باران يا سيلابى فرو خواهد ريخت.
اسلام نيز نظير خانه ‌اى است که پايه ‌اى دارد و اگر آن پايه محکم و پابرجا باشد بناى اسلام فرد و جامعه هم باقى خواهد ماند؛ هرچند ممکن است در معرض حوادث و آفاتى واقع شود و ظاهرش آسيب‌ هايى ببيند. به حسب روايتي نوراني از امام صادق عليه السلام پايه و اسلام، محبت اهل بيت عليهم السلام است. آن حضرت مى‌ فرمايند:
« و لِکُلِّ شَىْء اساسٌ و اَساسُ الاْسْلامِ حُبُّنا اَهلَ البيتِ؛ هر چيز پايه ‌اى دارد و پايه اسلام، محبت ما اهل‌ بيت است ». (بحارالانوار: 78/ ب 24، ح 1.)
اما چرا محبت اهل بيت عليهم السلام پايه و اساس اسلام است؟
*بهترين وسيله هدايت
اگر ما بخواهيم معرفت و محبت خداوند به شکل صحيح در دل‌هاى ما باقى بماند و چراغ راه زندگى ما در اين دنيا باشد و موجب نجات و سعادت ما گردد، بايد با محبت و معرفت اهل بيت عليهم السلام همراه شود. خداوند خود در قرآن خطاب به پيامبر صلى الله عليه وله مى ‌فرمايد:
« قُلْ إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللّهَ فَاتَّبِعُونِي؛ (سوره مبارکه آل عمران: آيه 31) بگو: اگر خدا را دوست داريد از من پيروى کنيد.»
شرط صدق در اظهار محبت به خداوند، تبعيت از پيامبر صلى الله عليه وآله قرار داده شده، و کمال تبعيت از پيامبر صلى الله عليه وآله تبعيت از اهل بيت او است که محبت آنها را به عنوان اجر و مزد رسالت از ما خواسته است. خداى متعال در قرآن کريم خطاب به پيامبر اکرم عليهم السلام مى‌فرمايد:
« قُلْ لاأَسْئَلُکُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلاَّ الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى؛ (سوره مبارکه شورى: آيه 23) بگو: به ازاى آن ]رسالت[ پاداشى از شما نمى ‌خواهم مگر دوستى درباره اهل بيتم.»
مسلّماً پيامبر صلى الله عليه وآله از مردم براى رسالتش اجر و مزد نمى ‌خواهد، آنچه پيامبر صلى الله عليه وآله از مردم مى‌ خواهد هدايت و گام نهادن نان در صراط مستقيم است؛ و خداوند مى‌ داند که اين هدايت، بى وجود اهل بيت عليهم السلام و تمسک به نان صورت نمى ‌پذيرد.
*ترک گناه، مهمترين اثر محبّت
اگر در درون دمي، محبّتِ واقعي وجود داشته باشد، اولين اثرش، جلب رضاي محبوب و تقديم آن بر رضاي ديگران است: «دليل الحبّ إيثار المحبوب علي ما سواه» (بحاالانوارر: 67/22) براي تقديم محبوب، بايد دمي گِرد گناه نگردد تا گَرد آن بر چهره جانش ننشيند. از امام صادق عليه‌السلام نقل شده است: کسي که معصيت الهي را مرتکب مي‌ شود، دوستدار او نيست: «ما أحب الله عزّ و جلّ من عصاه»؛
نگاه به اين شعر تمثّل جستند:
تعصي الإله و أنت تظهر حبّه هذا محال في الفعال بديعٌ
لو کان حبّک صادقاً لأطعته إنّ المحبّ لمن يحبّ مطيعٌ
« عصيان خدا مي‌ کني و اظهار محبّت به او مي‌ کني؟ به جانم سوگند که اين کار (عجيب و) بي ‌سابقه است. اگر محبّت تو (به خدا) واقعي بود، بي‌ ترديد، اطاعتش مي‌ کردي؛ زيرا دوست، مطيع دوست خودش است(بحاالانوارر: 67/22)
گناهکار از ارتکاب معصيت لذّت مي‌‌برد و چون گمان مي‌‌کند کمال وي در رسيدن به آن لذّتِ نامشروع است، خود آن لذّت و سبب آن، يعني گناه را دوست دارد (هر چند به صورت ناخواسته). بنابراين، گناه، ريشه در محبّت دارد؛ چنان‌که تقوا و ترک گناه نيز ريشه در محبّت دارد. در نتيجه، جان دمي هنگام ارتکاب گناه، صحنه جنگ محبّت به خدا و محبّت به لذّت نامشروع است. هر يک از اين دو محبّت بيشتر باشد، ديگري را از صحنه بيرون مي‌ راند.
*هديه الهي نه پيمان خويشاوندي
بايد به اين نکته توجه داشت که محبت ما به اهل بيت عليهم السلام به سبب خويشاوندى و مسايلى از اين قبيل نيست، بلکه براى آن است که آنان بندگان شايسته خداوند هستند و مراتب بندگى را به نهايت رسانده ‌اند. پس اين محبت، شعاعى از همان محبت ما به خدا است و در پرتو آن شکل گرفته است و معرفت و محبت ما به خداوند موجب محبت و معرفت ما نسبت به آنان شده است. در واقع عشق ورزى به اهل بيت عليهم السلام، هديه اى است از سوى خدا که به دل هاى پاک و قلوب مردم شايسته داده مى شود، چنانکه در روايتي بسيار زيبا از امام صادق عليه السلام به آن اشاره شده است.
امام صادق عليه السلام مى فرمايد: عشق و محبت به ما را خدا از خزانه هايى که زير عرش اوست و مانند خزانه هاى طلا و نقره است از سمان فرود مى ورد و آن را جز به اندازه نازل نمى کند و جز به بهترين بندگان نمى بخشد، اين عشق و محبت همانند ابرى باران زاست، پس هرگاه خدا بخواهد آن را فرمان مى دهد و آن نيز باران محبت را نازل مى کند پس به جنين داخل شکم مادر نيز مى رسد؛ بحارالأنوار: 75/292.
و از آنجا که محبت اهل بيت عليهم السلام هديه خداست و هديه را فقط به دوستان مى دهند، پس محبت به آن بزرگواران نشانه محبت خدا به انسان است.