هگمتانه، گروه کتاب: محمود اکرامی فر شاعر، روزنامه نگار و نویسنده گفت: به نظر من استان همدان از استان‌های اثرگذار در ادبیات انقلاب بوده است و همدان یکی از کانون‌های ادبیات انقلاب بوده و هست.
اکرامی فر در گفت‌وگو با هگمتانه بیان کرد: یکی از مسائلی که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که ما چرا در حوزه ادبیات انقلاب بحث نظریه پردازی نداریم و این تعاریف به صورت علمی بیان نشده‌ است. من پیشنهادی دادم که با استفاده از روش دلفی برای اصطلاحاتی مانند ادبیات انقلاب، ادبیات انقلابی، ادبیات دفاع مقدس، ادبیات مقاومت، ادبیات شیعه و... به یک تعریف برسیم، که این هنوز انجام نشده است.
این روزنامه نگار و نویسنده خاطر نشان کرد: مثلا در تعریف ادبیات انقلاب آیا به ادبیاتی اشاره کردیم که به تثبیت انقلاب و یا به ایجاد انقلاب منجر شود، یا توصیف انقلاب را کرده یا تاریخ انقلاب را روایت می کند. یا اینکه ادبیات انقلابی چیست؟ در واقع این ادبیات باعث انقلاب می‌شود و با انقلابی گری و دعوت به شورش شروع می‌شود.
وی با بیان اینکه ادبیاتی که در جهت تثبیت و تدوین انقلاب تولید می‌شود را ادبیات انقلاب می نامند، گفت: برخی نیز می گویند که ادبیات انقلاب ادبیاتی است که از انقلاب 57 به این طرف تولید شده است. بعضی نیز می گویند که ادبیاتی است که از 100 سال قبل تا سال 57 تولید شده است. لذا خیلی تعریف دقیقی نمی‌شود از اینها ارائه کرد برای اینکه اجماع دقیقی روی این تعاریف وجود ندارد.
اکرامی فر با اشاره به اینکه به نظر من باید اینها را با استفاده از روش دلفی تعریف کنیم، یادآور شد: اما باورم این است که ادبیات انقلاب، ادبیاتی است که در جهت توصیف و تدوین انقلاب و حوادث انقلاب و شخصیت‌های انقلاب و آنچه که متعلق به انقلاب است تولید می‌شود.
وی افزود: این ادبیات در حوزه‌های متعدد از خاطره و داستان و داستانک تا شعر و پیامک‌ها و... شکل می گیرد. در دنیای مدرن و دنیای هوش مصنوعی و رسانه‌های دیجیتال و کتبی و در عصر انسان- رسانه که هر انسانی خودش یک تعریفی دارد شما نمی‌توانید خیلی اجماع پیدا کنید.
این شاعر و نویسنده خاطر نشان کرد: ما در عصری زندگی می کنیم که به آن عصر انسان- رسانه می گوییم، یعنی هر انسانی با توجه به رسانه ای که در دست دارد می تواند مهندسی پیام کند. در این مسیر سواد رسانه ای می تواند به مهندسی پیام درست بینجامد در حالی که اگر این سواد وجود نداشته باشد ما فقط به توزیع پیام می پردازیم.
وی تأکید کرد: سواد رسانه ای مهارت دستیابی به رسانه و محتوای رسانه در حوزه دستیابی، بازیابی، ارزیابی، دروازه بانی، خود بیانگری و سنجش بازخورد است. که ما کلا دستیابی و خودبیانگری داریم و در حوزه بازیابی و ارزیابی و دروازه بانی ضعیفیم. برای اینکه ما مهندسی پیام و سواد مخاطب نداریم و سواد محتوا و عاطفی نداریم و سواد رسانه ای و سواد رایانه ای را اشتباه گرفته ایم.
محمود اکرامی فر تصریح کرد: سواد رایانه ای یعنی قدرت بهره وری از رایانه، اما سواد رسانه‌ای یعنی اینکه آیا این محتوا با این رسانه جور درمی آید؟ و این محتوایی که من دریافت کردم آیا باید در برابرش خود بیانگری داشته باشم و همین را بیان کنم؟ یا نه متناسب با سوادی که نسبت به مخاطب دارم و مخاطب خودم را می شناسم و متناسب با سوادی که نسبت به رسانه دارم، این پیام را ارزیابی و بازیابی و دروازه بانی کنم و بخشی را حذف و بخشی را به آن اضافه کنم؟
وی ادامه داد: در نتیجه در عصری که عصر انسان – رسانه است، و مثلا یک شاعر خودش یک رسانه است و می تواند با تعداد دنبال کننده‌های خودش، حتی از یک شبکه تلویزیونی بیشتر اثرگذار باشد، هر کس خودش می تواند از ادبیات انقلاب یک تعریف داشته باشد. از این جهت ما با تعدد و تکثر تعریف مواجه هستیم. و هر کسی می تواند تعریفی با توجه به اهداف خودش داشته باشد. ادبیات انقلاب شامل داستان و رمان و شعر تا سرگذشت نامه و خاطره و وصیت نامه و... خیلی گسترده است. حتی شوخی‌های جبهه را نمی‌توانیم ادبیات انقلاب ندانیم.
اکرامی فر اضافه کرد: صدها هزار کتاب تولید شده بعد از انقلاب در هر زمینه ای را هم می‌توان ادبیات انقلاب نامید چون در عصر انقلاب تولید شده است. این طوری هم می توان تعریف کرد و هیچ کس هم نمی‌تواند بگوید این نیست. لذا این تعدد و تکثر تعریف یک قدری پژوهش و کار را سخت می کند و داستان فیل مولوی را به ذهن می آورد.
وی با خواندن این شعر که؛ یارم همه دان و خودم هیچ ندانی/ یا رب چه کند هیچ ندان با همدانی گفت: همدان از ابتدا محل محل ظهور و بروز آدم‌های بزرگ و سرشناس بوده است. ابن سینا، باباطاهر عریان، میرسید علی همدانی و خیلی‌های دیگر از افراد شاخص همدان هستند. در عصر حاضر نیز افرادی مثل آقای حسام، خانواده محقق، آقای میری، عبدالملکیان، هنرجو و خیلی‌های دیگر در ادبیات انقلاب نقش داشته اند و به نظر من استان همدان از استان‌های اثرگذار در ادبیات انقلاب بوده است. در ادبیات کودک هم هنرمندانی مثل خانم زندی، آقای هنرجو، آقای محقق باید نام برده شوند.
این شاعر تأکید کرد: یکی از بزرگ‌ترین موزه‌های دفاع مقدس در همدان ساخته شده است و همدان یکی از کانون‌های ادبیات انقلاب بوده و هست.
وی با بیان اینکه رسانه‌ها در حوزه ادبیات برای جنگ عقب ماندند، گفت: مثلا تعداد کمی از روزنامه‌ها راجع به ادبیات جنگ حرف می‌زنند. روزنامه، رسالت روزنامه نگاریش را از دست داده است. برای اینکه روزنامه نگار ندارد و یک عده خبرنگار در آن فعالند و شاید هم اگر جسارت نباشد یک عده خبربیار که حتی در نوشتن خبر هم از روی هم می نویسند. بسیاری از اینها، البته نه همه، خبربیار هستند نه خبرنگار!
محمود اکرامی فر تصریح کرد: الان عصر خبرنگارها تمام شده است و عصر روزنامه نگارهاست. مردم نگاه می کنند که در روزنامه چی نوشته شده نه اینکه چگونه نوشته شده است. آن «چه نوشتن» مال آدم‌های متفکر است، اما «چگونه نوشتن» مال آدم‌های ماهر است که شیوه نوشتن خبر را بلد است. و باید گفت که اندیشه مال آدم‌های روزنامه نگار است و متأسفانه ما آدم‌های اندیشمند در روزنامه‌ها کم داریم، بیشتر آدم‌های حرفه‌ای داریم.