به گزارش هگمتانه؛ مخازن زباله در بسیاری از شهرهای کشور به عنوان یکی از ابزارهای مدیریت پسماند شهری مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ اما تجربه نشان داده است که وجود این مخازن به تنهایی تضمین‌کننده پاکیزگی شهر نیست.
اگر شهروندان زمان‌بندی تعیین‌شده برای بیرون‌گذاری زباله را رعایت نکنند و اصولی همچون کاهش تولید پسماند و تفکیک زباله از مبدا مورد توجه قرار نگیرد، همین مخازن می‌توانند به کانون تولید بوی نامطبوع، تجمع حیوانات موذی و نازیبایی منظر شهری تبدیل شوند.
از سوی دیگر، تخریب مکرر مخازن بر اثر فرسودگی، شیرابه زباله‌ها و فعالیت زباله‌گردها، هزینه‌های سنگینی را به مدیریت شهری تحمیل می‌کنند؛ هزینه‌هایی که می‌توانند در بخش‌های دیگر خدمات شهری صرف شوند.

 حذف تدریجی مخازن زباله و حرکت به سمت مدیریت هوشمند پسماند
همین موضوع بحث حذف تدریجی مخازن زباله و حرکت به سمت مدیریت هوشمند پسماند را در برخی مناطق شهر مطرح کرده است؛ موضوعی که البته تحقق آن بدون همراهی و مشارکت شهروندان امکان‌پذیر نخواهد بود.
برای بررسی وضعیت مخازن زباله در همدان، هزینه‌های تعمیر و بازسازی آن‌ها، برنامه‌های شهرداری برای جمع‌آوری تدریجی این مخازن و همچنین نحوه ساماندهی زباله‌گردها، با مرتضی رضایی، مدیر خدمات شهری شهرداری همدان به گفت‌وگو نشستیم.
وی معتقد است که اصلاح رفتار شهروندان، رعایت ساعت بیرون‌گذاری زباله و کاهش حجم پسماند، مهم‌ترین راهکارهای برون‌رفت از مشکلات کنونی در حوزه مدیریت زباله شهری است.
مدیر خدمات شهری شهرداری همدان در این گفت‌وگو از وجود بیش از 2 هزار مخزن زباله در شهر خبر داد و گفت: در هر یک از چهار منطقه شهری، حدود 500 مخزن زباله جانمایی شده است.
وی عنوان کرد: هدف از نصب این مخازن، جمع‌آوری خاکروبه‌ها و زباله‌های متفرقه توسط پاکبانان بوده، اما متأسفانه به دلیل رعایت نکردن زمان‌بندی بیرون‌گذاری زباله از سوی شهروندان، این مخازن به یکی از معضلات شهری تبدیل شده‌اند.
رضایی افزود: بسیاری از شهروندان در هر ساعت از شبانه‌روز زباله‌های خود را داخل مخازن قرار می‌دهند و در نتیجه مخازن زودتر از موعد پر شده و نیاز به تخلیه مکرر پیدا می‌کنند که این موضوع هزینه و صرف توان مضاعفی را به مدیریت شهری تحمیل می‌کند.
وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از فعالیت زباله‌گردها تصریح کرد: خواباندن مکرر مخازن توسط زباله‌گردها برای جداسازی مواد قابل بازیافت، به مرور زمان موجب شکستن چرخ‌ها و فرسودگی مخازن می‌شود؛ همچنین شیرابه زباله نیز نقش مهمی در پوسیدگی و تخریب این تجهیزات دارد.
مدیر خدمات شهری شهرداری همدان با اشاره به اینکه بازدید روزانه از مخازن زباله و رفع نواقص آن‌ها از جمله وظایف پیمانکاران خدمات شهری است ادامه داد: عمده تعمیرات مربوط به تعویض یا اصلاح چرخ‌هاست و برای هر چرخ حدود 600 تا 700 هزار تومان هزینه صرف می‌شود.

قیمت هر مخزن زباله؛ 20 میلیون تومان
وی خاطرنشان کرد: در مواردی که پوسیدگی شدید باشد، بخش زیرین مخزن به طور کامل تعویض شده و تعمیر انجام می‌شود که فرآیندی زمان‌بر است و در این مدت، در صورت امکان از مخزن جایگزین استفاده می‌شود.
رضایی با بیان اینکه در حال حاضر قیمت هر مخزن زباله جدید حدود 20 میلیون تومان است، گفت: سیاست شهرداری افزایش تعداد مخازن نیست، زیرا بسیاری از شهروندان نسبت به وجود آن‌ها به دلیل بوی نامطبوع، سر و صدای ناشی از تخلیه، حضور زباله‌گردها و احتمال تجمع حیوانات موذی گلایه دارند.
وی همچنین به افزایش تولید شیرابه در فصل تابستان اشاره کرد و افزود: با توجه به آبدار بودن زباله‌ها در این فصل، شست‌وشوی مخازن به صورت مستمر در دستور کار قرار دارد و بسته به شرایط، هر چند روز یک‌بار یا حداکثر هفته‌ای یک‌بار انجام می‌شود.

شهروندان آب اضافی زباله را تخلیه کنند
مدیر خدمات شهری شهرداری همدان از شهروندان خواست پیش از قرار دادن زباله در کیسه، آب اضافی آن را تخلیه کنند و گفت: این اقدام علاوه بر کاهش بوی نامطبوع، از تولید شیرابه و آسیب به مخازن زباله نیز جلوگیری می‌کند.
وی در ادامه از اجرای طرح آزمونه جمع‌آوری مخازن زباله در کوی شهید مدرس خبر داد و گفت: برای این منظور بسته‌ای فرهنگی با محوریت آموزش و فرهنگ‌سازی در زمینه کاهش تولید زباله و تغییر رفتار شهروندان تدوین شده است.
رضایی با تأکید بر اینکه جمع‌آوری مخازن زباله مستلزم همکاری گسترده شهروندان است و تنها با مشارکت جدی مردم می‌توان این طرح را اجرایی کرد تصریح کرد: در همین راستا، کوی شهید مدرس به عنوان نخستین منطقه آزمونه انتخاب شده و در ادامه نیز در هر یک از چهار منطقه شهری، یک محله به صورت آزمایشی وارد این طرح خواهد شد.
وی با اشاره به تجربه جمع‌آوری موقت مخازن در برخی مقاطع افزود: در زمان حذف مخازن، در صورت نبود فرهنگ‌سازی لازم، شهر با مشکلاتی از جمله رهاسازی زباله در معابر و ایجاد چهره نامناسب شهری مواجه می‌شود؛ بنابراین اجرای این طرح نیازمند فراهم‌سازی زیرساخت‌های فرهنگی و اجتماعی است.

سامانه «بهروب» یکی از ابزارهای مؤثر در مدیریت پسماند
مدیر خدمات شهری شهرداری همدان همچنین سامانه «بهروب» را یکی از ابزارهای مؤثر در مدیریت پسماند دانست و تصریح کرد: توسعه استفاده از این سامانه می‌تواند در کاهش حجم زباله، کاهش تعداد مخازن و همچنین کاهش دفعات جمع‌آوری پسماند تأثیر بسزایی داشته باشد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع ساماندهی زباله‌گردها اشاره کرد و گفت: افراد فعال در حوزه زباله‌گردی تا حد زیادی شناسایی و برای آن‌ها پرونده تشکیل شده است؛ خودروهای فعال در این حوزه نیز توسط سازمان مدیریت پسماند ساماندهی، پلاک‌گذاری و دارای کارت شناسایی شده‌اند.

جداسازی زباله از مبدأ و کاهش حجم پسماند تولیدی دو راهکار اصلی در بهبود وضعیت مدیریت زباله در شهر
رضایی با اشاره به اینکه ساماندهی افراد پیاده فعال در این حوزه دشوارتر است، چراکه بسیاری از آن‌ها فاقد محل سکونت ثابت بوده و برخی برای تأمین هزینه‌های معیشتی یا اعتیاد به این فعالیت روی آورده‌اند ادامه داد: با این حال، شهرداری با همکاری سامانه «بهروب» در تلاش است افراد واجد شرایط را شناسایی و در قالب نیروهای اجرایی ساماندهی کند.
وی با تأکید بر نقش شهروندان در مدیریت پسماند خاطرنشان کرد: رعایت ساعت بیرون‌گذاری زباله از مهم‌ترین مؤلفه‌های کاهش مشکلات شهری در این حوزه است و شهروندان باید زباله‌های خود را تنها در ساعت 20 تا 22 در معابر قرار دهند.
مدیر خدمات شهری شهرداری همدان جداسازی زباله از مبدأ و کاهش حجم پسماند تولیدی را دو راهکار اصلی در بهبود وضعیت مدیریت زباله در شهر عنوان کرد.